Wełna czy styropian?

Wełna czy styropian to najczęściej zadawane pytanie przez naszych klientów. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, jednak przedstawiając właściwości obu materiałów spróbuje dokonać wyboru.

Wybór zależy w dużej mierze od zasobności portfela. Wysokość i miejsce w którym postawiony jest budynek oraz metoda, którą zamierzamy ocieplić ściany budynku to kolejne priorytety w doborze fachowego ocieplenia. Chciałbym nadmienić, że są dwie podstawowe metody: BSO lub ETICS – czyli lekko mokra oraz lekko sucha.

Styropian właściwości

Styropian to potoczne określenie materiału ze spienionego polistyrenu. Jego główne zalety to wytrzymałość, odporność na zawilgocenie i wchłanianie wody - nie gnije i nie odkształca się w kontakcie z nią. Ma również bardzo dobre własności termoizolacyjne, które co ważne nie ulegają zmianie w środowisku wilgotnym. Główną wadą jest niska odporność na wysokie temperatury i ogień tzn. jest materiałem samo gasnącym, czyli przy zetknięciu się z ogniem zapala się, ale płomień się nie rozszerza i po chwili gaśnie. Do wad należy również zaliczyć brak odporności na działanie rozpuszczalników organicznych oraz fakt, że styropian lubią gryzonie.

Wybierając styropian na fasadę oprócz właściwości izolacyjnych, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na jego właściwości mechaniczne, a w szczególności parametr TR (wytrzymałość na rozerwanie) – powinien być jak największy.

Wełna właściwości

Wełna mineralna, rozróżniamy jej dwa podstawowe rodzaje, skalna (kamienna) – produkowana z dolomitu, bazaltu, gabro lub kruszywa wapiennego oraz szklana otrzymywana z stłuczki szklanej i piasku kwarcowego. Jej główna zaleta to niepalność (temperaturę jaką wytrzymuje wełna skalna to 1000 °C, a wełna szklana to 600 °C). Wśród zalet należy wymienić również wysoką izolacyjność akustyczną, paropszepuszczalność oraz trwałość - niezmienność w czasie tzn. nie odkształca się, nie kurczy i nie utlenia. Wady to przede wszystkim wyższa cena (wełny twardej) od styropianu oraz nie tak dobre właściwości izolacyjne. Nie powinno się jej również stosować w miejsca szczególnie narażonych na wilgoć jak fundamenty czy piwnice, ponieważ traci właściwości izolacyjne po nasiąknięciu wodą.

Do ocieplenia ścian metodą BSO należy wybrać twardą odmianę wełny skalnej. Jest ona dodatkowo impregnowana, dzięki czemu jest odporniejsza na wodę. Stosuje się płyty tradycyjne o wymiarze 100x60 cm: standardowe lub dwugęstościowe lub mniejsze tzw. płyty lamelowe o wymiarze 120x20 cm. Włókna płyt lamelowych nie są rozproszone, tylko ułożone prostopadle do powierzchni płyty. Przez to są bardziej wytrzymałe na rozrywanie i elastyczne od płyt tradycyjnych, a więc lepiej nadają się do ocieplania powierzchni łukowych. Natomiast ich dużą wadą są gorsze parametry izolacyjne w stosunku do płyt tradycyjnych. Natomiast przy metodzie lekko suchej najlepszym produktem będzie wełna laminowana welonem szklanym. Wełon pełni funkcję wiatroizolacji, ponieważ chroni wełnę przed zawilgoceniem, usztywnia ją i zabezpiecza przed wywiewaniem pojedynczych włókien oraz ciepła. Nie ma większego znaczenia czy będzie to welon szklany na wełnie skalnej czy szklanej.

Wełna czy styropian – które rozwiązanie jest zatem lepsze?

Wybór co lepsze wełna czy styropian zależy od tego, która metodą zamierzamy ocieplić ściany budynku W przypadku metody lekko suchej najczęściej wybierana jest wełna miękka (skalna lub szklana). Decyduje o tym głownie fakt, że wełna ta jest elastyczna i sprężysta, wobec czego można ją o wiele łatwiej i wygodniej wciskać między elementy rusztu. Dodatkowo dochodzi aspekt ekonomiczny, ponieważ cena wełny miękkiej jest niższa niż cena styropianu o podobnych parametrach izolacyjnych.

Natomiast o wiele trudniej jest odpowiedzieć na to pytanie w przypadku ocieplania ścian metodą BSO. Biorąc pod uwagę aspekt ekonomiczny jak cenę zakupu samego materiału, akcesoriów (kleje, kołki), koszt prac wykonawczych czy większą dostępność wykwalifikowanej kadry, to wszystko przemawia za styropianem. I to właśnie on jest najczęściej używanym materiałem do ocieplenia ścian budynków, bo decyduje tutaj właśnie cena zakupu oraz fakt, że na rynku jest więcej wykwalifikowanych wykonawców, mających odpowiednie doświadczenie. Za nim przemawiają również właściwości izolacyjne, bowiem najcieplejszy styropian, odmiana grafitowa ma λ=0,031 W/mK, a najcieplejsza twarda wełna mineralna ma tylko λ=0,035 W/mK.

Natomiast izolacja wykonana z wełny mineralnej będzie na pewno droższa, ale za to nie palna. Dodatkowo w przypadku budynków o wysokości powyżej 25 metrów jej stosowanie jest obligatoryjnie - zgodnie z Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 marca 1999 r. (Dz.U. Nr 22 poz. 20.). Kolejnym aspektem przemawiającym za wełną jest jej znacznie lepsza paropszczepuszalność od styropianu. Ma to szczególne znaczenie przy nowych budynkach, gdzie ściany są jeszcze mokre i od razu decydujemy się na ich docieplenie. Wełna umożliwia odparowanie wilgoci ze ścian w obu kierunkach tj. na zewnątrz i wewnątrz, co znacznie w tym przypadku skraca jej czas. Oczywiście przy użyciu styropianu ewentualna wilgoć też odparuje, ale tylko będzie miała możliwość do środka czyli będzie to trwało dłużej i mogą pojawić się wykwity, grzyby na wewnętrznych ścianach. Wybór wełny będzie też lepszym rozwiązaniem w przypadku bardzo dobrze ocieplonych i szczelnych budynkach z wentylacją grawitacyjną. Może pojawić się w nich większe ryzyko wilgoci na skutek źle wentylowanych pomieszczeń czy z powodu wadliwie wykonanej wentylacji. W przypadku zastosowania wełny ewentualna wilgoć odparuje na zewnątrz, co niestety nie jest możliwe przy styropianie. Idealnym rozwiązaniem tego problemu, bez względu na wybór: wełna czy styropian jest wentylacja mechaniczna, która w znacznym stopniu ogranicza to ryzyko. Zastosowanie fasadowej wełny mineralnej będzie uzasadnione również, gdy ocieplenie ma dodatkowo pełnić funkcję izolacji akustycznej np. przed dźwiękami powietrznymi, mechanicznymi np. budynek postawiony blisko ruchliwej drogi czy lotniska - wełna chroni przez hałasem lepiej niż styropian. Jednak trzeba tutaj pamiętać, że o akustyce w większej mierze decyduje gęstość i parametry akustyczne ściany z jakiego postawiony jest budynek niż ocieplenia tj. wełny czy styropianu.